|
Cơ thể phát triển chiều cao vào những giai đoạn
nào?
Có ba giai đoạn cơ thể tăng trưởng rất nhanh về
chiều cao:
Thời kỳ bào thai: trong 9 tháng mang thai, nếu người
mẹ được ăn uống tốt, tăng từ 10-20kg thì con sẽ đạt được chiều cao 50cm lúc chào
đời và nặng từ 3kg trở lên. `` Giai đoạn sơ sinh đến 3 tuổi: 12 tháng đầu trẻ
tăng 25cm; 2 năm tiếp theo mỗi năm trẻ cao thêm 10cm nếu được nuôi dưỡng
tốt.
Thời kỳ dậy thì: Con gái từ 10-16 tuổi và con trai từ
12-18 tuổi là tuổi dậy thì. Trong thời gian dậy thì, cơ thể sẽ có 1-2 năm chiều
cao tăng vọt từ 8-12cm mỗi năm nếu được nuôi dưỡng tốt. Nhưng trong thực tế,
chúng ta không thể biết chính xác năm đó là năm nào nên vẫn phải đảm bảo dinh
dưỡng tốt cho trẻ trong suốt thời gian dậy thì để trẻ phát triển. Sau thời kỳ
dậy thì, cơ thể trẻ cũng tăng chiều cao nhưng với tốc độ rất chậm, tổng cộng số
tăng chiều cao của các năm sau không bằng một năm chiều cao tăng vọt của thời kỳ
dậy thì.
Người ta thường ước tính chiều cao của trẻ khi trưởng thành sẽ
gấp đôi chiều cao lúc 2 tuổi (chẳng hạn lúc 2 tuổi trẻ cao 82cm thì khi lớn sẽ
cao 1,64m). Hoặc chiều cao lúc trưởng thành bằng chiều cao lúc 10 tuổi nhân với
1,25 (ví dụ khi 10 tuổi trẻ cao 1,4m thì lúc trưởng thành trẻ sẽ cao khoảng 1,
75m). Qua đó chúng ta thấy sự chăm sóc nuôi dưỡng trong các giai đoạn: mang
thai, 3 năm đầu và giai đoạn dậy thì là rất quan trọng để phát triển chiều cao
của trẻ.
Các biện pháp chăm sóc giúp trẻ cao lớn
hơn
Các nghiên cứu đều cho thấy chiều cao của con người ảnh hưởng
bởi các yếu tố: dinh dưỡng (32%); di truyền (23%); rèn luyện thể lực (20%), môi
trường sống, ánh nắng, bệnh tật, giấc ngủ...
Biện pháp dinh dưỡng: Có ảnh hưởng lớn nhất đến sự
phát triển chiều cao, thể chất và trí tuệ của trẻ. Phụ nữ khi mang thai cần hiểu
rõ là bạn ăn cho mình và cho con. Vì vậy ngoài việc bạn ăn đầy đủ các chất dinh
dưỡng còn phải chú trọng việc ăn uống bổ sung các loại vitamin để giúp thai nhi
phát triển tốt.
Thời kỳ nhũ nhi cần được bú mẹ hoàn toàn, đến 6 tháng tuổi cho
ăn bổ sung. Một ngày cho trẻ ăn 3 bữa ăn chính vào sáng, trưa, tối và thêm 2-3
bữa phụ vào giữa buổi sáng và sau giấc ngủ trưa để giúp trẻ tăng cân, tăng chiều
cao hàng tháng đúng tiêu chuẩn. Thức ăn cần đủ 4 nhóm chất là đạm, đường, béo,
vitamin và khoáng chất, đồng thời phải phong phú chủng loại thực phẩm, tốt nhất
nên có trên 20 loại thức ăn mỗi ngày.
Các chất dinh dưỡng quan trọng giúp tăng chiều cao
gồm: chất đạm (protein) rất cần để cơ thể tăng trưởng và phát triển. Thức
ăn chứa nhiều đạm là thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu, đậu nành.
Canxi: Là một khoáng chất quan trọng trong cấu trúc
xương (chiếm 99%), làm cho xương vững chắc và giúp trẻ phát triển chiều cao. Nhu
cầu canxi thay đổi theo tuổi, trung bình trẻ từ 6 tháng - 18 tuổi cần khoảng 400
- 700mgCa/ngày, muốn vậy bạn cần cho con uống từ 500- 750ml sữa mỗi ngày. Thức
ăn có nhiều canxi là: sữa, cá, tép, tôm, cua, nghêu, sò, ốc, hến, đậu hũ, các
loại rau.
Vitamin A: Rất cần thiết cho sự tăng trưởng của trẻ,
giúp hình thành khung xương... Thức ăn nhiều vitamin A là gan các động vật: cá,
bò, lợn, dê, sữa, lòng đỏ trứng, rau có màu xanh đậm, củ quả chín có màu đỏ hay
vàng như cà rốt, gấc, đu đủ, xoài chín, cam, đào...
Vitamin D: Giúp cơ thể hấp thu canxi, giúp tăng tổng
hợp chất protein chuyên chở canxi trong máu. Cơ thể hấp thu vitamin D từ thức ăn
như dầu gan cá thu, sữa, bơ, phomai, trứng, gan, tôm... và da tự tổng hợp
vitamin D dưới tác dụng của ánh sáng. Vì vậy ngoài việc cho con ăn thức ăn có
nhiều vitamin D, bạn cần cho con tắm nắng buổi sáng từ 15-30 phút mỗi ngày,
cường độ ánh nắng nhẹ và diện tích da bộc lộ càng lớn càng tốt.
Ngoài ra còn các chất có ảnh hưởng đến sự phát triển chiều
cao như: sắt, kẽm, iốt. Thức ăn nhiều sắt là: gan, trứng, thịt, cá, đậu đỗ,
rau dền, sữa có bổ sung sắt. Thức ăn nhiều kẽm là hàu, sò, gan lợn, sữa, thịt
bò, lòng đỏ trứng, cá, đậu nành. Thức ăn nhiều iốt: muối iốt, phomai, trứng gà,
sữa, cá biển, rau câu, tảo.
Biện pháp rèn luyện thể lực: Sự vận động cơ bắp sẽ
kích thích, đẩy mạnh quá trình chuyển hóa năng lượng, trao đổi chất, thúc đẩy
tăng trưởng cơ thể, tăng cường lượng canxi vào mô xương giúp xương vững chắc hơn
và phát triển tốt hơn. Vì lợi ích như vậy, bạn cần hướng dẫn và tạo cho con thói
quen tập thể dục hàng ngày với những bài thể dục vừa sức, phù hợp với độ tuổi
của trẻ. Bạn có thể tham khảo các bài thể dục hướng dẫn trên truyền hình, trong
sách vở và bài thể dục của cháu ở trường để dạy con luyện tập.
Đảm bảo giấc ngủ ngon cho trẻ: Ngủ ngon, ngủ sâu giúp
cơ thể tiết hormon tăng trưởng, giúp tăng hấp thu canxi, kích thích xương dài ra
và phát triển thể chất toàn diện. Số giờ ngủ tuỳ nhu cầu của mỗi lứa tuổi, song
nhìn chung trẻ cần ngủ trên 8 giờ một ngày. Bạn nên tạo cho trẻ được ngủ trong
phòng rộng rãi, sạch sẽ, thoáng khí, với một không gian yên tĩnh, đông ấm, hè
mát, để con bạn có giấc ngủ sâu và ngủ ngon, bạn sẽ thấy con lớn lên sau mỗi
giấc ngủ.
Theo
Việt
báo |